Problem 003 | Quadratic Equations

উদাহরণ ৩৷ {x^2} - px + q = 0 সমীকরণের দুটি বীজের অনুপাত a:b হলে প্রমান করো,যে , {p^2}ab = q{\left( {a + b} \right)^2} ;এর থেকে সমীকরণের বীজ দুটি সমান হওয়ার শর্ত নির্ণয় করো। [H.S ‘83]

সমাধান: মনে করি হল {x^2} - px + q = 0 এই সমীকরণের বীজ।

অতএব অন্য বীজটি হবে  ।

তাহলে

(1) থেকে পাই

\alpha + \frac{b}{a}\alpha = p\\
\Rightarrow \alpha \left( {a + b} \right) = pa\\
\Rightarrow \alpha = \frac{{pa}}{{a + b}}\\
\Rightarrow {\alpha ^2} = \frac{{{p^2}{a^2}}}{{{{\left( {a + b} \right)}^2}}} \to \left( 3 \right)
\end{array}" alt="\begin{array}{l}
\alpha + \frac{b}{a}\alpha = p\\
\Rightarrow \alpha \left( {a + b} \right) = pa\\
\Rightarrow \alpha = \frac{{pa}}{{a + b}}\\
\Rightarrow {\alpha ^2} = \frac{{{p^2}{a^2}}}{{{{\left( {a + b} \right)}^2}}} \to \left( 3 \right)
\end{array}"/>

(3) এর মান (2) এতে বসিয়ে পাই।

\frac{b}{a}\frac{{{p^2}{a^2}}}{{{{\left( {a + b} \right)}^2}}} = q\\
\Rightarrow {p^2}ab = q{\left( {a + b} \right)^2}\left( {proved} \right)
\end{array}" alt="\begin{array}{l}
\frac{b}{a}\frac{{{p^2}{a^2}}}{{{{\left( {a + b} \right)}^2}}} = q\\
\Rightarrow {p^2}ab = q{\left( {a + b} \right)^2}\left( {proved} \right)
\end{array}"/>

সমীকরণের বীজ দুটি সমান হবে যদি \frac{b}{a} = 1 \Rightarrow a = b হয়।

অতএব শর্তটি হল

\begin{array}{l}<br />{p^2}{a^2} = q{\left( {a + a} \right)^2}\\<br /> \Rightarrow {p^2}{a^2} = q4{a^2}\\<br /> \Rightarrow {p^2} = 4q<br />\end{array}